สืบสานย้อนรอยป๋าเวณีปี๋ใหม่เมืองเชียงใหม่
ย่างเข้าสู่ฤดูร้อนหลายคนนึกถึงสงกรานต์เชียงใหม่ เพราะที่นั่นเขาปิดเมืองเล่นกันเลยทีเดียว ที่เรียกกันประเพณีสงกรานต์นี้ว่าประเพณีปี๋ใหม่เมือง สำหรับ “ประเพณีปี๋ใหม่เมือง” นี้เริ่มต้น วันที่ 13 เมษายน ของทุกปี เรียกกันว่า “วันสังขารล่อง” เป็นวันแรกของประเพณีชาวบ้านถือว่าเป็นวันหยุดการทำงานเพื่อฉลองเทศกาลเช้า ตรู่ของวันนี้จะได้ยินเสียงพลุเสียงประทัดดังไปทั่วเมืองเป็นการจุดเพื่อ เฉลิมฉลอง และไล่เสนียดจัญไรให้พ้นออกไปจากชีวิต มีการนำเสื้อผ้าใหม่มาใส่และซักเสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่มไล่สิ่งที่ไม่ดีออกไป วันที่สองวันที่ 14 เมษายน “วันเนา” หรือ “วันเน่า” ตามความเชื่อ วันนี้ไม่เป็นมงคล ชาวบ้านเขาถือห้ามโกรธหมายเกลียดซึ่งกันและกันไม่อย่างนั้นจะซวยไปตลอดทั้ง ปี วันนี้ยังถือว่าเป็น “วันดา” มีการตระเตรียมอาหารคาวหวานขนมข้าวต้มเตรียมไปทำบุญในวันรุ่งขึ้น
สำหรับวันถัดมาคือวันที่ 15 เมษายน เป็นวัน “วันพญาวัน” เป็นวันสำคัญของ “ประเพณีปี๋ใหม่เมือง” วันหนึ่ง กล่าวคือ เป็นวันเริ่มต้นปีใหม่ของคนเมืองล้านนา เช้าชาวบ้านจะพาครอบครัวเข้าวัดทำบุญ ปักตุง ลงบนเจดีย์หรือกองทรายที่ร่วมกันขนเข้าวัดใน “วันเนา” ก่อนหน้านี้เพราะเชื่อว่าในรอบปีที่ผ่านมาทุกคนเข้าไปทำบุญในวัดเหยียบหิน ดินทรายออกมาจากวัดทำให้เป็นบาปถึงวันนี้เพื่อเป็นการไถ่บาปจึงช่วยกันขน กลับไปไว้ที่เดิมแล้วนำตุงมาปักเพื่อขอขมาลาโทษ บ่าย ๆ ชาวบ้านจะพาครอบครัวไปรดน้ำดำหัวญาติผู้ใหญ่ ผู้สูงอายุและบุคคลที่เคารพนับถือ ส่วนวันที่ 16 เมษายน เป็นวัน “วันปากปี๋” วันนี้ในอดีตจะมีการดำหัววัดคารวะเจ้าอาวาส พระผู้ใหญ่ เจ้าเมือง ตลอดจนผู้ปกครองแว่นแคว้นต่าง ๆแต่ปัจุบันชาวบ้านต่างพากันไปทำบุญหรือบวงสรวงหอเจ้าบ้าน สถูป เจดีย์หรืออนุสาวรีย์แทนเสียเป็นส่วนใหญ่ นอกจากนั้นยังมีพิธีส่งเคราะห์หรือลอยเคราะห์กรรมในชุมชนต่าง ๆ เพื่อให้ผู้ที่อาศัยอยู่ในชุมชนนั้นแคล้วคลาดปลอดภัยในการดำรงชีวิตตลอดทั้ง ปี และวันที่ 17 เมษายน คือ “วันปากเดือน” และถือว่าเป็นวันสิ้นสุดการเฉลิมฉลองประเพณีปี๋ใหม่เมืองของล้านนา
ปีนี้เชียงใหม่เปิดเมืองให้นักท่องเที่ยวมาเที่ยวชมและสัมผัสกับประเพณีปี๋ ใหม่เมืองเชียงใหม่ กันอย่างเต็มอิ่ม นายทัศนัย บูรณุปกรณ์ นายกเทศมนตรีเทศบาลนครเชียงใหม่ ในฐานะหัวเรือใหญ่ของการจัดงาน เปิดเผยว่าเทศบาลนครเชียงใหม่ร่วมกับจังหวัดเชียงใหม่และทุกหน่วยงานทั้งภาค รัฐและเอกชน จัดงานประเพณีปี๋ใหม่เมืองเชียงใหม่ประจำปี 2554 ในระหว่างวันที่ 11-15 เมษายน โดยจะเน้นกิจกรรมที่ส่งเสริมอนุรักษ์ประเพณีล้านนา การจัดงานในปีนี้จะจัดอย่างยิ่งใหญ่ภายใต้แนวคิด “สืบสาน ต๋ามฮอย ย้อนรอย ปี๋ใหม่เมือง” โดยเทศบาลจะขอความร่วมมือจากประชาชนและนักท่องเที่ยวงดดื่มเหล้า โดยเฉพาะบริเวณรอบคูเมืองเชียงใหม่ซึ่งเป็นสถานที่จัดงาน ห้ามใช้เครื่องขยายเสียงเปิดเพลงเสียงดังซึ่งจะเป็นสถานที่มั่วสุมของวัยรุ่น ส่วนขบวนแห่ต่าง ๆนั้นจะจัดให้มีขบวนแห่อย่างยิ่งใหญ่สวยงามให้สมกับเป็นเมืองแห่งวัฒนธรรม และประเพณี โดยเชิญหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน ร่วมสนับสนุนการจัดงานประเพณีนี้และทุกฝ่ายให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่ นอกจากนั้นจะลดปัญหาด้านความสูญเสียในงานประเพณีปี๋ใหม่เมือง การจัดพื้นที่เล่นน้ำปลอดภัย การบังคับใช้กฎหมาย พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มมีแอลกอฮอล์ มาตรการความร่วมมือ มาตรการเชิงการรณรงค์และการสื่อสารสาธารณะที่ดี ปีนี้เรางัดออกมาใช้อย่างเต็มที่เพื่อให้งานที่จัดขึ้นออกมาดีและสมบูรณ์แบบ ที่สุด
นายกทัศนัย กล่าวอีกว่าที่ผ่านมาเราตรวจคุณภาพน้ำในคูเมืองรวมทั้งแก้ไขคุณภาพน้ำให้ สะอาด ปลอดภัยจากเชื้อโรคทุกประเภทเพื่อให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวได้ใช้น้ำในคู เมืองสาดเล่นกันอย่างปลอดภัย ส่วนมาตรการในการป้องกันอุบัติเหตุ หรือบรรเทาเหตุร้ายต่าง ๆ จะมีการออกตรวจและการป้องปราม ของเจ้าหน้าที่บริเวณคูเมือง ในช่วงเทศกาลสงกรานต์อย่างเข้มงวดมีเจ้าหน้าที่กว่า 100 คนประจำทุกจุดหากมีเหตุการณ์ร้ายขึ้นจุดไหนเจ้าหน้าที่จะสามารถเดินทางไปที่ เกิดเหตุได้ภายใน 3 นาที ซึ่งการดำเนินการป้องกันเหตุร้ายทุกรูปแบบเรามีการฝึกซ้อมแผนป้องกันไว้แล้ว
ปีนี้เราเน้นกิจกรรมเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรม โดยยึดการจัดกิจกรรมสงกรานต์แบบย้อนยุค โดยใช้พื้นที่บนถนนท่าแพตั้งแต่สะพานนวรัฐ จัดเป็นถนนสายวัฒนธรรมย้อนยุค ภายใต้แนวคิด สืบสาน ต๋ามฮอย ย้อนรอย ป๋าเวณีปี๋ใหม่เมืองเจียงใหม่ ซึ่งจะเป็นที่สนใจของประชาชนและนักท่องเที่ยวเป็นอย่างมาก อีกทั้งช่วยคงความเป็นเอกลักษณ์ ความมีเสน่ห์ของเชียงใหม่ไว้ หลากหลายกิจกรรมที่จัดขึ้นบ่งบอกและแสดงออกถึงความเป็นเมืองเชียงใหม่ที่มี อายุครบ 715 ปีในปีนี้ สิ่งที่เราจะโชว์นักท่องเที่ยวเราเน้นความเป็นตัวตนของเชียงใหม่ตั้งแต่อดีต จนมาถึงปัจจุบัน อาทิการแสดงศิลปะพื้นบ้านล้านนา งานประเพณีปอยส่างลอง งานประเพณีสรงน้ำพระบรมธาตุ พิธีทำบุญตักบาตรครบรอบ 715 ปีเมืองเชียงใหม่ พิธีบวงสรวงศาลพระภูมิเทศบาลนครเชียงใหม่ พิธีบวงสรวงพระบรมราชานุสาวรีย์สามกษัตริย์ พิธีอัญเชิญและบวงสรวงเศียรท้าวกบิลพรหมองค์มหาสงกรานต์ ขบวนแห่การประกวดแม่ญิงขี่รถถีบกางจ้องล้านนาไทยในอดีต พิธีอาราธนาพระพุทธสิหิงค์ ประดิษฐานบนรถบุษบกและแห่รอบเมืองเชียงใหม่ การจัดถนนวัฒนธรรม “สืบสาน ต๋ามฮีต ย้อนฮอย ปี๋ใหม่เมือง” ขบวนแห่ขนทรายเข้าวัด และขบวนแห่ไม้ค้ำสะหลี และการเล่นน้ำกันโดยทั่วบริเวณของคูเมืองเชียงใหม่ จึงขอเชิญชวนพี่น้องชาวไทยรวมทั้งนักท่องเที่ยวมาเที่ยวเชียงใหม่ในช่วงนี้ นายกเทศมนตรีเทศบาลนครเชียงใหม่ กล่าว
สงกรานต์ปีนี้จะมีนักท่องเที่ยวเดินทางขึ้นมาเที่ยวเชียงใหม่ร่วม 1 แสนคน เรื่องการเดินทางอย่างปลอดภัย ที่พักโรงแรมควรจองไว้ก่อนล่วงหน้า สงกรานต์ต้องที่เชียงใหม่ใครมารับรองไม่ผิดหวัง สัมผัสกับประเพณีและวัฒนธรรมอันล้ำค่า สาดน้ำเล่นคลายร้อนกับหนุ่มและสาวเจียงใหม่ ชุ่มฉ่ำทั้งใจและกายแน่นอนครับ.
สนั่น เข็มราช/อนุศร ศรีวิชัย
ที่มา: เดลินิวส์
ขอบคุณภาพประกอบจาก ที่นี่ล้านนาดอทคอม
